İzmir Barajları’nda Su Seviyesi Yükseliyor!

0

BEĞENDİM

0

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) Genel Müdürlüğü’ne göre, son günlerde yaşanan yağışların etkisiyle kentteki su kaynaklarının akışı hızlanmış ve barajların doluluk oranlarında belirgin bir artış gözlemlenmiştir. Özellikle İzmir’in en önemli su kaynağı olan Tahtalı Barajı’ndaki su seviyesi, dip noktalarından dönüş yaparak yüzde 1,11 seviyesine ulaşmıştır. Ayrıca, Çeşme Kutlu Aktaş ve Balçova barajlarında da benzeri bir doluluk artışı izlenmektedir. Barajların, doğal yağışlarla dolmaya başladığı bu dönemde, “yağmur bombası” tartışmalarının gereksiz bir gündem yarattığını ifade eden Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, yöntemin tarihsel süreci ve riskleri hakkında bilgi vermiştir.

Prof. Dr. Yaşar, yağmur bulutlarına gümüş iyodür enjekte ederek yapılan bu işleme dikkat çekerek, bu yöntemin 1946 yılından beri bilindiğini ancak kesin başarısının hiç bir zaman kanıtlanmadığını belirtmiştir. Hedeflenen yağış artışının yüzde 2 ila 5 arasında olması amaçlansa da, literatürde bu konuda net bir başarı verisinin bulunmadığını vurgulamıştır. Örneğin, ABD 2003 yılında, İsrail ise 2020 yılında bu yöntemden vazgeçmiştir. Bunun yanı sıra, 2014 yılında Çin’in, yoğun gümüş iyodür kullanımının toprak ve suyu zehirlediğini tespit ederek uygulamayı durdurduğu aktarıldı. Türkiye’de ise 1991 yılında Pinatubo Yanardağı patlamasının ardından, 1992 yılındaki kuraklık döneminde bu yöntem denendi ancak 25 denemeden hiç bir sonuç alınamadığı ve yağışların rüzgarla başka şehirlere kaydığı belirtilmektedir.

Prof. Dr. Yaşar, barajlardaki su seviyesindeki yükseliş eğilimine dikkat çekerek, Tahtalı Barajı’nın dip noktasından gelen yağışlarla birlikte toparlanma sürecine girdiğini ifade etmiştir. Su seviyesinin yüzde 0,98 seviyelerinden yükselerek, devam eden yağışların etkisiyle ay sonuna kadar yüzde 2-3 bandına ulaşmasının öngörüldüğünü dile getirmiştir. Ayrıca, 2026 yılının yağışlı bir yıl olacağı tahminleriyle, nisan sonu veya mayıs başında barajlardaki doluluk oranının yüzde 15 seviyelerini aşmasını beklediklerini belirtmiştir.

Yağışların başlamasıyla barajların dolma eğilimine girmesinin, İzmir’de su yokluğu sorununu değil, yönetim sorununu ortaya koyduğunu savunan Prof. Dr. Yaşar, çözümlerinin “taşıma su” veya müdahaleci yöntemler yerine, bilimsel ve sürdürülebilir yönetim stratejilerinde yattığını vurgulamıştır. “İzmir’de ve Türkiye’de su sorunu yoktur; eksik olan yönetimsel strateji ve bilinçtir” diyen Yaşar, Fransa ve ABD gibi deniz suyu arıtma teknolojilerine sahip ülkelerin bile önceliklerini su tasarrufuna verdiklerini hatırlatmıştır. Çevresel riskleri ve bilimsel belirsizlikleri artıran yöntemler yerine, mevcut su kaynaklarının etkin ve doğru bir şekilde yönetilmesi gerektiğini ifade etmiştir.