İzmir Körfezi’ndeki Kirlilik Tehlikesi Büyüyor!

0

BEĞENDİM

0

İzmir Körfezi, uzun yıllardır deniz suyuna karışan kirliliğin etkisi altında kalmaktadır. Bu kirlilik, deniz tabanında bulunan sedimentin üzerinde birikerek sediment yapısının bozulmasına yol açmaktadır. İzmir Körfezi Bilim Kurulu Üyesi ve İzmir Katip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) Su Ürünleri Fakültesi Temel Bilim Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ebru Yeşim Özkan, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, iç körfezde sediment taramanın en etkili çözüm olduğunu ancak taranan sedimentin fizibilite çalışmaları ile bertaraf edilmesinin kritik öneme sahip olduğunu ifade etmektedir. Özkan, sedimentin başka bir yere taşınmasının, yalnızca o bölgedeki habitatı bozacığını vurguladı.

Prof. Dr. Özkan, 2008 ve 2018 yılları arasında İzmir Körfezi’nin sediment yapısını inceleyerek, 2008 yılında sedimentin doğal arıtma sistemi gibi işlev gördüğünü, 2018 itibarıyla bu durumun değiştiğini gözlemlediğini belirtmiştir. 2018’deki TÜBİTAK projesi ile sedimentin doğal arıtma işlevini yitirdiği ve deniz suyuna kirli materyaller geri iade ettiği ortaya çıkmıştır. Özkan, bu süreçte iç körfezin dış kaynaklı materyallerle beslenmesinin arttığını ve bu materyallerin arasında atmosferik, doğal süreçler ve tarımsal faaliyetlerin de bulunduğunu kaydetmiştir. Artan kentleşme ve nüfusun etkisiyle evsel ve sanayi atıklarının da körfeze karıştığını belirten Özkan, arıtılmayan materyallerin su kolonuna girmesi ile sediment yapısının bozulduğunu ve bu dengenin sağlanması gerektiğini ifade etmiştir.

Prof. Dr. Özkan, normal bir deniz ortamında sediment kalınlığının 100 yılda sadece 1 santim değiştiğini, ancak 2008-2018 yılları arasında sediment yapısında görülen hızlı değişimlerin korkutucu olduğunu belirtmiştir. Bu durum, balık ölümlerinin sıklıkla yaşandığı, su derinliğinin az olduğu ve sediment ile su arasındaki etkileşimin fazla olduğu alanlarda kirliliği ileri derecede artırmıştır. Sedimentin arıtma işlevini yerine getirememesinin sonucu olarak su kolonunda oksijensiz bir ortam oluşmuş ve bu da balıkların ani ölümlerine yol açmıştır.

Prof. Dr. Özkan, sediment taramasının kısa vadeli bir acil eylem planı içinde yer aldığını ifade ederek, kirli materyalin bertaraf edilmesinin önemine dikkat çekmektedir. Sedimentin eski haline dönmesi için mevcut balçıkların temizlenmesi gerektiğinin altını çizen Özkan, bunun su kolonuna sağlıklı bir besin ve organik madde kazandıracağını da vurgulamaktadır. Körfez içindeki su derinliğinin en fazla 13 metre olduğu bilgisini veren Özkan, taranan sedimentin bertarafı için geniş alanlar oluşturulması gerektiğini ve taşınan sedimentin temizlenerek farklı amaçlarla kullanılabileceğini eklemiştir.

Sonuç olarak, 15-20 yılı aşkın bir süredir bozulan sedimentin balçık kısmının kaldırılması ve körfeze ilave olan suların arıtılması ile İzmir Körfezi’nin eski haline dönmesi mümkün gözükmektedir. Bu süreç, hem çevresel dengenin sağlanması hem de ekosistemin yenilenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Sedimentin sağlıklı bir şekilde yönetilmesi ve arıtılması, gelecekte İzmir Körfezi’nin sürdürülebilirliğini sağlayacak temel faktörlerden biri olacağı açıktır.